M. Es'ad Coşan Araştırma ve Eğitim Merkezi

İnsan Hafızanın Kanunu

Videoyu istediğiniz yerden başlatmak için metin üzerine tıklayınız.

Hafızanın kanunu; İlk öğrenilen en son unutulur, en son öğrenilen daha çabuk unutulur. İnsan hafızasının kanunu budur. Küçükten öğrendiği şeyi hiç unutmaz insan, çok yakın senede öğrendiğini hemen unutur. Hafıza kanunlarından birisi böyle, acayip bir kanun.

Arapçada bir söz var, diyorlar ki:

el-İlmü fi's-sığari ke'n-nakşi fi'l-haceri. "Küçükken öğrenilen bilgiler taşın üzerine kitâbe yazmak gibidir."

İnsan bir şeyi öğrenirken ne kadar çok âzâsını kullanırsa o kadar kuvvetli öğrenir. Mesela sırf görerek öğrendiğini hem görüp hem işiterek öğrenirse daha çabuk öğrenir. Hem görüp hem işitip hem söylerse daha da kuvvetli öğrenir. Hem görür hem söyler, hem işitir hem de eliyle yoklarsa daha da iyi öğrenir. Yani ne kadar çok âzâsını kullanırsa öğrenmekte o kadar kuvvetli, sağlam öğrenir.

Tekrar ettiği zaman daha çabuk öğrenir. Bir işin kuralını öğrenen insan, kuralını öğrenmeden ezberleyenden daha çabuk ezberler. Yani işin ana mahiyetini sezen, yani mekanizmayı sezen, işin düzenini sezen daha çabuk öğrenir.

Öğrendiğini başka öğrendiği şeylere ekleyen, bağlayanın daha iyi hafızasında kalır. Ha bu benim bildiğim falanca şeye benziyor, tamam.

Mesela ben şimdi bir salata adı duydum bu akşam, ezberledim: Broçelli.

[Birisi] brokoli [diyor.]

Ben İtalyancasını söylüyorum, Sen Almancasını söylüyorsun.

Brokelli demedin mi sen?

Öyle dedim.

Bir şeye benzetti mi insan, o zaman ha ona benziyordu diye daha iyi tanır. Onun için öğrenirken öğrendiği şeyi bildiği başka bilgilere bağlaması lazım.

Bir de mesela bir kitabı çalışıyor bir öğrenci, burada öğrenciler var. Başlığını okuduğu zaman, mesela İsveççede çoğul diyor. Başlığın altında ne olabileceğini tahmin ederse önceden… Mesela "Tuna Balığının Tutuluşu", nasıl tutulacağını önceden, "Nasıl tutulur yahu?" diye başlığı önceden soru haline getirip kendisine bir sorarsa, ondan sonra okursa düz okumaktan daha iyi öğrenir. Başlığı soruya çevirip öğrendiği zaman daha çabuk öğrenir. Konuyu bitirdiği zaman, ne söylemişti burada diye kapatıp kafasında tekrar ederse daha iyi hafızasında kalır.

Bunlar hep hafıza ile ilgili kurallar ve bunları öğretiyorlar. Mesela 20-30 tane insanı tanıtıyor, sırasını karıştırıyor, bunun adı neydi bunun adı neydi, hepsini söylüyor. Böyle hafıza kursları yapıyorlar, mezun olanlar hafızasını çok kuvvetlendiriyor.

Benim hafızam zayıf diyor, mesela ihvanımızdan birisi vardı şehirde. E lem neşrah leke suresini ezberleyememiş. Bir hafta mühlet vermişler, demişler ezberleyemezsen şu kadar 1000 lira ceza. O hafta geçmiş, cezayı yemiş, yine öğrenememiş. Ondan sonraki bir daha haftaya demişler ki yine ceza var, yine öğrenememiş yine öğrenememiş. Öğrenir aslında, öğrenir ama azmetmek lazım. Azmetmek çok önemli. Yani ben bu işi öğreneceğim diye niyet ederek okursa öğrenir. "Ben bunu öğrenemiyorum yahu!" diyerek okursa öğrenemez.

Çok önemli. Önce bunları öğretmek lazım ki çocuklara şey yapsın.

Sayfa Başı