M. Es'ad Coşan Araştırma ve Eğitim Merkezi

Sorular-Cevaplar (89)

Videoyu istediğiniz yerden başlatmak için metin üzerine tıklayınız.

Soru: Hisse senetlerini satarak ticaret yapmak câiz midir? Hisse senedi alınan fabrikalar faizle iş yapsalar dahi durum aynı mıdır? Bu hisse senetlerinden kazanılan para helal midir? Eğer helal değilse bu kazanılan parayı nerede kullanabiliriz?

Cevap: Muhterem kardeşlerim!

Hisse senedi alış verişi şirketin durumuna bağlıdır. Helal işler yapan şirketin hisse senedi alınır satılır; almak satmak câizdir, aracı olmak câizdir. Çünkü ortaklığı devretmiş gibi oluyor. Fakat haram işler yapanların [hisse senetlerini alıp satmak] câiz olmaz. Ticaretin İslâmî şartlarına uygun olması lazım.

Mesela neler haramdır?

İslâm'da içki haramdır, faiz haramdır.

Bunlara bulaşmış olanlardan böyle bir şey [almışsa] onların tahmin edilen kısmı kadarını veya şüpheli olan kısmını İslâmî hayır müesseselerine, hayrat ve hasenâta -kendisi nâmına bir ecir sevap olmaz ama- devretmek lazım gelir. Caminin şadırvanı yapılacak, filanca yerde şu iş olacak gibi...

Soru: Dürzî'nin arkasında namaz kılınabilir mi?

Cevap: Dürzîlik hakkında şu anda çok kesin bir bilgi sahibi değilim. Dürzîler hıristiyanların bir tarikati [ise] tabii olmaz. Hıristiyan değiller de bozuk bir fırka ise, fırak-ı dâlleden sapık bir fırka ise tabii o zaman [da] câiz olmaz. Benim duyduğum; hıristiyanlardan Lübnan'da, Suriye'de olan bir tâife. Îtikâden mü'min değil iseler kılınmaz.

Soru: İnsanın her duyduğunu söylemesi fitne olur mu?

Cevap: Peygamber Efendimiz;

"İnsanın her duyduğunu söylemesi kendisine bela, günah olarak yeter." diyor.

Her duyulan söylenir mi?

Ölçecek, biçecek, tartacak, süzecek; sevapsa söyleyecek, günahsa söylemeyecek. Gıybetse, laf taşımaysa, karşı tarafa faydası yoksa söylemeyecek. Ölçecek, biçecek, şeriatin ahkâmına uyacak. Her duyduğunu söylemesi uygun olmaz.

Büyüklerimiz;

"Konuştuğu zaman doğruyu söylemek doğrudur da, her doğruyu söylemek doğru değildir." demişler.

Neden?

Bazen zararlı olur. Dobra dobra söylersin; gelin ile kaynananın, şu arkadaş ile şu arkadaşın arası bozulur.

Ölçüp biçmek lazım. Lafın nereden gelip nereye gittiğini iyice düşünmek icap eder. Akıl ve basiret onu gerektiriyor.

Soru: Ben filanca cemaattenim. Bu durumumun bir sakıncası var mı? Daha hayırlı bir iş yapmam câiz mi?

Cevap: Tabii biz bütün müslüman kardeşlerimizi seviyoruz, hüsnü zan ediyoruz. Ama en sağlam yol Kur'ân-ı Kerîm'in, hadîs-i şerîflerin yoludur. O yolda Kur'an'a uyarak, hadîs-i şerîfleri uygulayarak, öğrenerek, mübarek zâtların da eserlerini okuyarak öyle [yaşamalı.] Bütün müslümanları sevmeli.

Soru: Şeytan rüyada herkesin kılığına girebilir mi?

Cevap: Girebilirmiş [fakat] Peygamber Efendimiz'in sûretine giremezmiş. Bir de büyük evliyâullahın kılığına giremez, "Onlar ondan da korkar." diye söylüyorlar. "Başka kılıklara girebilir." diye söylüyorlar.

Soru: Cübbesiz yani pantolon ile namaz kılmak namazın sıhhatine engel midir?

Cevap: Eskiden -bizim dedelerimizi bilirsiniz- şalvar giyilirdi, yani bol giyilirdi, vücudun alt tarafının şekli şemâili belli olmazdı. Şalvarın [özelliği]; hem rahatlıktır, adımını kolay atar, hem de şekil belli olmaz.

Bir kimse -dar pantolonlar giyiliyor ya- dar pantolon giyip de namaza gelince, kendisinin belli olmaması gereken yerlerinin şekilleri belli olunca, arkasındakinin gözü oraya takılınca arkadaki de zarar eder kendisi de zarar eder, namazları fesada gider. Onun için, dikkat etmek lazım. Mümkünse cübbe gibi, pardesü gibi uzun bir şey ile veyahut bol bir alt şalvarı ile [korunması lazım].

Peygamber Efendimiz;

"Şalvar giyenlerden Allah razı olsun." demiş.

Neden?

İyi örtünüyor, yani tesettür rahat kolay oluyor diye.

Bu dar pantolonların da kan dolaşımını zorlaştırması dolayısıyla sıhhî bakımdan da zararlı olduğunu okudum.

Bu hususa dikkat edin. Biraz pantolonunuz pilesi bol cinsten olsun. Bir de arkadakileri, kendinizi zarara uğratmayacak şekilde giyiminize dikkat etmeye gayret ediniz.

Soru: Bankadan teminat mektubu almak caiz mi?

Cevap: Teminat mektubu, "Bu adam güvenilir, garantili bir kimsedir; bu girdiği ihaledeki işin altından kalkabilecek itibarı parası vardır." demek oluyor. Böyle bir mektubun mahzuru olmayabilir. Detayını çok iyi bilmediğim için... Onu alırken bir ücret ödeniyor galiba, yani teminat mektubunu alırken banka bir şey veriyor. Tabii bankaya bir para veriliyor, belki orada bir tereddütüm var. Bir de bankada hesabı olacak ki teminat mektubu versin. Banka hesapları da genel olarak faizli olduğundan oradan da bir mahzur olabilir.

Allah hepinizden razı olsun.

el-Fâtiha.

Sayfa Başı