M. Es'ad Coşan Araştırma ve Eğitim Merkezi

Sorular-Cevaplar (23)

Videoyu istediğiniz yerden başlatmak için metin üzerine tıklayınız.

Babaya peder diye hitap edilir mi?

Edilir. Peder Farsça "baba" demektir. Türkçe'de "ata" baba demektir. Arapça'da "eb" baba demektir. Farsça'da anneye de "mader" derler. Böyle düz düşündüğün zaman bir mahzuru yok.

Karı koca arasında hitap şekli nedir?

İsmen hitap etmek hanımın efendisine adıyla hitap etmesi Ali, Veli, Hasan, Hüseyin doğru değildir. Edebe uygun değildir. Sıfatıyla, "efendi" filan diye hitap ederse daha uygun olur.

Sarık bağlamanın şekli; Sarık bağlamak namazı 70 kat daha sevap kazandırıyor. Bazıları sarığın ucunu arkasına salıyor, bazıları salmıyor, hangisi daha iyi? Sakal ve bıyıkları kısaltmak nasıl olacak? Sarığın arkaya bırakılan kısmına "taylasan" derler. Çeşitli rivayetler var. Bir kol boyu zira şöyle uzatılmış olduğuna dair uzatmadan sarıldığına dair Peygamber Efendimiz'in çeşitli şekilleri var. Herhalde sünnete uygun olan bir kol boyu kadar uzatarak sarmak olabilir. Uzunca olması lazım; sarığın dolaması adedince sevap artıyor. Onun için böyle kısacık oyuncak bir şey değil [uzun] olması lazım. Sakal bıyık meselesine gelince; sakallar bir tutam kadar uzatılmalı. Bir kabza yani elin tuttuğu zaman o kadar uzatılmalı. Bıyıklar da mümkün olduğu kadar ağza burna girmeyecek gibi kısaltılmalı diye Peygamber Efendimiz'in tavsiyesi o tarzdadır.

İranlılar'ın arkasında namaz kılınır mı?

İranlılar çeşit çeşit insanlar. Hepsi aynı gruptan değil. Bazıları tamamen ayetleri, hadisleri biliyor. Bazıları tamamen yanlış fikirlere sahip oluyor. İran'da Tahran'a gittiğimiz zaman Suriye müftüsü gelmişti. Biz de sorduk;

"Bunların arkasında namaz kılınır mı?"

"Kılınır." dedi ama o da orada olduğu için yani mecbur kaldı da ondan mı dedi bilmiyorum. Orada bizim otelimize yaşlı Kâdirî şeyhlerinden -Allah rahmet eylesin, mekânı cennet olsun- bir zât bizi ziyarete gelmişti. Ona sordum çok dobra dobra bir adam; "Kılınmaz." dedi. "Onların şeyleri bizim fıkhımız bakımından uygun olmadığından kılınmaması uygundur." dedi. Durum böyle.

Kısmet olursa hacca gideceğim yolculuk sırasında veya orada derslerimi aksatırım diye endişeleniyorum. Bana tavsiyeniz.

Eh dersler çok fazla değildir. Otururken, kalkarken, yolda yapılabilir. Zamanı daha çok olur. Allah muvaffak etsin. Yapamazsa yolculuk hâli, mâzeret hâlidir, yolculuktan dolayı mazeret olur.

Faysal Finans veya el-Bereke gibi kuruluşlara para yatırmakta bir mahzur var mıdır?

Onlar faizle işlem yapmadığı için mahzur yoktur.

Babam banka kredisiyle iş yapıyor. Kredi almamasını söylememe rağmen bundan vazgeçmedi. Ben de onunla beraber çalıştığım zaman bu işe ortak oluyorum; ne dersiniz?

Mümkünse müstakilen iş yapması. Kendisi istediği gibi gönlünce iş yapar, yapamıyorsa -nasihat de ediyor- Allah kendisini zararından korusun. Bir kadın dilediği zaman saçlarını kısaltabilir mi? Saçların kısaltılmasında bir günah var mı? Saçların örtülmesi lazım. Kısalması uzaması kadına ait bir meseledir. Bazı sebeplerden bazen kısaltmak gerekebiliyor; gürleşsin diye kısaltmak gerekebiliyor. Bakımı zor olduğundan, yıkanması taranması, kıllarını şeylerini göstermemek şartıyla o kendisine serbest olan bir husustur.

Tefsirlerde "Kur'an'ı biz indirdik." diye meal veriliyor niçin "Ben indirdim." denmemiş?

Arapça'da azamet nun'u derler. Azamet ve celalini, Allah'ın kudretini, büyüklüğünü göstermek için.

Arap dili kavaidine göre Allahu Teala hazretleri "Biz" der, "Biz indirdik." der. Ona azamet nun'u derler. "Nahnu nektübü, nünezzilü…" gibi baştaki [sıfat] Arap diline ait bir inceliktir. Allah'ın gene varlığı, birliği [hususunda] hiçbir tereddüde düşmemek lazım.

14-15 yaşlarında bir kardeşim var. Bir sene önce hasta olmuştu. Hastalığı ise devamlı konuşuyor, hiç uyumuyor, yemek yemiyordu. Bu dört ay devam etti. Sonra Allahu Teâlâ'ya şükür iyi olmuştu ama bir ay önce yeniden oldu. Acaba hikmeti nedir? Derman için ne yapılabilir? "Hocalık bir hastalık" deniliyor. Bir sene önce hasta olmuş, devamlı konuşuyor, hiç uyumuyor yemek yemiyor.

İlaç yedirir gibi yemek yedirsin. Uyku uyutmaya dikkat etsinler. O uykusuzluktan dolayı oluyor. Başına elini koyup hadîs-i şerîfteki duayı okusunlar: Es'elullâhe'l-azîm. Rabbi'l-arşi'l-azîm en yeşfiyek. (Yedi defa).

Bir kardeşimizin gayrimüslim komşuları varmış. Gelip gidilebilir mi? Yemekleri? Selam verilse alınabilir mi?

Gelip gitme, komşuluk münasebeti olabilir. "Ehl-i Kitab'ın yemeği yenilebilir." diye Kur'ân-ı Kerîm'de âyet-i kerîme ile müsaade verilmiştir; ve taâmüllezîne ûtü'l-kitâbe hillun leküm ve taâmukum hillun lehüm diye. Selam Allah'ın es-selâmü aleykum tarzında selamı olmaz. İşte "merhaba", "sabah-ı şerifler hayırlı olsun" gibi idare-i kelam etmek uygundur.

"Dini fazla öğrenme, kafayı üşütürsün." demişler. Âyet ve hadiste böyle deniyor mu? Varsa kaynağını söyler misiniz?

Böyle bir şey yok. İnsan ne kadar bilgisi çok olursa o kadar iyi olur. Üşütmek demek, tabi kontrolsüz, dengesiz yapıyorlar sıhhatlerini kaybediyorlar. İbadeti gece fazla yapıyor, uyku uyumuyor filan; böyle yapıyor. Yani ölçülü, dengeli hocalarla ahbaplık eder, onlardan dini doğru düzgün öğrenirse ne üşüme olur ne şaşırma olur, inşallah.

Bir evlat anasına karşı haklı olarak yüksek sesle konuşursa günah işlemiş olur mu?

Kızgınlık tarzında olursa doğru değildir. Mülayim mülayim konuşacak. Ve lâ tekul lehumâ uffin. Üf, öf bile demek yasaklanmıştır.

Bazı kimseler Peygamber Efendimiz'in sakal hakkında "Bir kişi 32 yaşına gelince sakal bıraksın." dediğini söylüyorlar, doğru mu?

Hayır. Ondan önce ne olacak? Kazıyacak mı? Yok böyle bir şey, yanlış söylemişler. Sarı ve kırmızı renkli elbise giymek Bu renkler hakkında "mekruhtur" diye hadîs-i şerîf vardır. Mecburiyet olursa olabilir, haram değildir.

Sayfa Başı