M. Es'ad Coşan Araştırma ve Eğitim Merkezi

Hayırlar Sadece İnsanlara Yapılmaz

M. Es'ad Coşan

 Hayırlar sadece insanlara yapılmaz. Olgun bir müslüman hayrı bütün canlılara yapar. Bizim evliyâullah büyüklerimiz insanlara hizmet ettikleri kadar hayvanlara da, çevreye de hizmet etmişler. Hasta hayvanlara bakmışlar, göç edemeyen leylekler için vakıflar kurmuşlar. Kuşlar için yaptırdıkları taş binalarının, köşklerinin köşelerine kuş köşkleri, küçüçük evcikler yapmışlar. Serçeler, kuşlar orada yuva yapıyorlar, cıvıl cıvıl ötüşüyorlar... Yaralı köpeklere, hasta kedilere bakmışlar. “Karınca bile ezmemek…” bizim dilimize bir tabir olarak girmiş. 

Ne kadar güzel duygular!

Ayrıca İslâm’ın bitkilerle ilgili çok güzel emirleri var. Mesela hacı ihrama giriyor. Mukaddes yerlere vardığı zaman yapmaması gereken birçok yasak var. Onlardan birisi de Harem-i Şerîf’in otlarını yolmamak, ağaçlarını kırmamak, koparmamak, kesmemek; yeşilliği yok etmemek! 

Hac gibi önemli bir hizmette ne kadar güzel, ince bir şey! 

İnsan bundan, çok dersler çıkartılabilir. İnsan; “Ben İslâm’ın beş emrinden birisi olan haccı yaparken Harem-i Şerîf’in otlarını bile yolamıyorum, ağaçlarını kıramıyorum, kesemiyorum. Demek ki onları hiçbir zaman yapmamam lazım.” diye ders çıkartabilir.

Biz çevrenin güzel olmasını, bitkilerin korunmasını, ağaçların, yeşilliğin çok olmasını çok candan istiyoruz. Çevremizi yeşillikler içinde görmek istiyoruz. Yeşili seviyoruz. Bir de yeşilin İslâm dini ile özel bir ilişkisi var. Yeşil, sanki İslâm’ın bir sembolü gibi oluyor. 

O bakımdan hayır sadece insanoğluna olmaz; insan başka mahlûklara da hayır yapar. Atına iyi bakar, dövmez. Koyununa, kuzusuna, kedisine, köpeğine iyi bakar... Çevresinde ağaç diker… O ağaçların çok sevabı var; meyvesi yendikçe, gölgesinde oturuldukça diken insan sevap kazanıyor.

Böylece insandan başlayarak insanın çevresindeki canlı varlıklara, bitkilere, ağaçlara, çevreye kadar yayılan sonsuz, bitmeyen bir liste halinde hayırlar yapmaya çalışmalıyız.

Sayfa Başı